Grote incidenten met lithiumaccu's komen nog zelden voor. Maar met de groei van het aantal (oudere) elektrische voertuigen stijgt de kans op een incident, vaak met grote gevolgen. Doorloop onderstaande veiligheidschecklist en ontdek waar mogelijk nog verbeteringen liggen voor jouw bedrijf.
Vraag 1: Laad jij elektrische auto's, fietsen of scooters op?
Denk aan voertuigen die worden opgeladen bij aflevering, tijdens een onderhoudsbeurt of nadat werkzaamheden zijn uitgevoerd. Ook het testen van accu's tijdens onderhoud valt hieronder. Laden lijkt misschien een routinehandeling, maar juist tijdens het laden gaat het vaak mis.
Risico's bij laden van lithiumaccu's
-
Oververhitting van de accu
-
Overbelasting van de elektrische installatie
-
Brand als gevolg van een defecte accu of laadvoorziening
Maatregelen
-
Vermijd verlengsnoeren, haspels en stekkerdozen. Maak gebruik van vaste laadpunten of laadpalen.
-
Voorkom overbelasting van je elektrische installatie met een periodieke SCIOS Scope 10 keuring.
-
Voorzie ruimtes waar accu's worden geladen van geschikte rookdetectie.
-
Laad bij voorkeur alleen wanneer medewerkers aanwezig zijn.
-
Schakel laadpunten uit wanneer het bedrijf gesloten is.
Vraag 2: Heb jij een voorraad lithiumaccu's, EV's of E-bikes?
Onder opslag van lithiumaccu's verstaan we meer dan losse accupakketten in een magazijn. Ook elektrische auto's, scooters, fietsen en klantvoertuigen die tijdelijk bij jou gestald staan, vallen hieronder.
Bij gebruikte voertuigen en accu's is niet altijd aan de buitenkant zichtbaar of er sprake is van schade. Juist die beschadigde lithiumaccu's vormen een verhoogd risico. Des te meer omdat schade niet altijd aan de buitenkant zichtbaar.
⚠️ Een elektrische auto, e-bike of losse accu die gestald of opgeslagen staat, lijkt misschien geen direct risico meer te vormen. Maar ook zonder laadactiviteit kan er iets misgaan. En juist in opslagruimtes is vaak minder toezicht aanwezig.
Risico's bij het opslaan van lithiumaccu's
- Onzichtbare schade aan accupakketten
- Verhoogde kans op thermal runaway bij beschadigde accu's, met snelle brandontwikkeling met veel hitte en giftige rook
- Ook zonder thermal runway kunnen er giftige gassen vrijkomen
- Vaak geen toezicht op gestalde accu's en voertuigen
Maatregelen
- Houd rekening met de uitgangspunten van PGS 37-2. Deze richtlijn wordt naar verwachting vanaf 2027 een belangrijk wettelijk kader voor opslag van lithiumhoudende energiedragers.
- Zorg voor goede brand- en gasdetectie.
- Sla accu's niet op in dezelfde ruimte als brandbare materialen.
- Hanteer vaste procedures voor opslag van losse lithiumaccu's en noteer naast merk/type accu ook de staat van de accu.
- Leg beschadigde accu's buiten het pand en voer deze zo snel mogelijk af.
- Creëer bewustzijn voor herkennen van signalen (sissende geluiden, chemische geur, lekken van de accu) van onveilige accu's.
- Instrueer medewerkers over hoe zij moeten handelen bij incidenten met lithiumaccu's.
Vraag 3: Voer je reparaties uit aan hoogvolt- of lithiumaccupakketten?
Zodra een accupakket wordt geopend of onderdelen worden vervangen, nemen de risico's aanzienlijk toe. Denk aan blootstelling aan giftige gassen en elektrische schokken en kortsluiting. Daarom gelden voor accureparaties aanvullende veiligheidsmaatregelen, opleidingseisen en eisen aan de werkomgeving.
Risico's bij accureparatie
- Elektrische schokken
- Kortsluiting
- Brand
- Beschadiging van accucellen
- Blootstelling aan gevaarlijke stoffen
Maatregelen
-
Laat werkzaamheden uitsluitend uitvoeren door speciaal opgeleide medewerkers.
-
Richt een afzonderlijke Battery Repair Workshop of vergelijkbare (afgezonderde) werkruimte in.
-
Zorg voor de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen.
-
Plaats beschadigde elektrische voertuigen niet inpandig, maar richt buiten een aparte quarantaineplaats in.
-
Laat een gecertificeerde deskundige een RI&E opstellen voor deze activiteit
Doe de veiligheidscheck
Heb je op één of meer van de vragen ja geantwoord?
Hoe meer vragen je met 'ja' beantwoordt, hoe belangrijker het wordt om te beoordelen of jouw bedrijf voldoende is ingericht om deze risico's te beheersen.
Met de juiste maatregelen verklein je niet alleen de kans op incidenten. Je bereidt jouw bedrijf ook voor op toekomstige eisen vanuit wetgeving, verzekeraars en lokale overheden. Want de verwachting is dat deze alleen maar strenger worden. Ook leg je een solide basis om de verdere ontwikkelingen van de energietransitie goed bij te kunnen houden.
Heb je vragen over lithiumveiligheid binnen jouw bedrijf? Dan kun je altijd sparren met één van onze risicodeskundigen via preventie@bovemij.nl.
Vergeet je RI&E niet te updaten
Als je dat nog niet hebt gedaan. Dan is het belangrijk om laadactiviteiten, opslag en eventuele accureparaties op te nemen in de Risico-inventarisatie & Evaluatie (RI&E). De RI&E helpt je om risico's inzichtelijk te maken en passende maatregelen vast te leggen. Denk daarbij aan:
-
Brand- en explosierisico's
-
Inrichting van laad- en opslaglocaties
-
Werkinstructies voor medewerkers
-
Procedures voor incidenten en calamiteiten
-
Opleidings- en certificeringseisen
Door deze risico's structureel op te nemen in de RI&E maak je veilig werken onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Lees ook: Hier moet je aan denken bij het maken van een goede RI&E.
Wat is thermal runway?
Thermal runaway is een ongecontroleerde kettingreactie in een lithiumaccu waarbij de temperatuur snel oploopt. Dit kan ontstaan door bijvoorbeeld beschadiging, oververhitting of een interne kortsluiting. Daarbij komen veel warmte, rook en brandbare gassen vrij, waardoor een brand snel kan uitbreiden en lastig te blussen is.
